Không ít hộ gia đình, cá nhân hiện đang sử dụng đất có nguồn gốc cha ông để lại. Nhưng không lưu giữ được giấy tờ pháp lý chứng minh quyền sử dụng. Đây là tình huống phổ biến, nhất là ở vùng nông thôn. Nơi đất đai được chuyển giao qua nhiều thế hệ bằng hình thức truyền miệng hoặc phong tục tập quán. Khi tiến hành đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, nhóm đối tượng này thường phải đối diện với nhiều khó khăn hơn. Đặc biệt là nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất.
Bài viết dưới đây Luật Kỳ Vọng Việt sẽ tổng hợp về vấn đề này theo quy định mới nhất năm 2025.
I. Đất có nguồn gốc ông cha để lại là gì?
Hiện vẫn chưa có quy định cụ thể về đất có nguồn gốc ông cha để lại là gì. Tuy nhiên căn cứ vào cách hiểu thì có thể phân loại thành trường hợp như sau:
- Đất đang được sử dụng và có giấy tờ chứng minh về quyền sử dụng đất.
- Đất đang sử dụng tuy nhiên không có giấy tờ chứng minh về quyền sử dụng đất.
II. Tiền sử dụng đất phải nộp khi được cấp GCN đối với đất do ông cha để lại không có giấy tờ về quyền sử dụng đất mà không vi phạm pháp luật về đất đai, không thuộc trường hợp đất được giao không đúng thẩm quyền
Căn cứ pháp lý: Điều 138 Luật Đất đai 2024
Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối. Với trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định. Mà không có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 của Luật này. Không thuộc trường hợp quy định tại Điều 139 và Điều 140 của Luật này. Được thực hiện theo quy định như sau:
1. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 18/12/1980 mà được xác nhận là đất không có tranh chấp
Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 18/12/1980. Mà được xác nhận là đất không có tranh chấp. Việc nộp tiền sử dụng đất khi cấp GCN được thực hiện như sau:
- Với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống. Nếu diện tích thửa đất bằng/lớn hơn hạn mức công nhận đất ở theo quy định. Không phải nộp tiền sử dụng đất.
- Với diện tích đất đã xây dựng nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống. Lớn hơn hạn mức công nhận đất ở theo quy định. Thì phải nộp tiền sử dụng đất đối với diện tích vượt hạn mức công nhận đất ở như sau:
Tiền sử dụng đất = Diện tích đất vượt hạn mức được công nhận đất ở x Giá đất ở quy định tại Bảng giá đất x 20% - Với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống. Nếu diện tích thửa đất nhỏ hơn hạn mức công nhận đất ở quy định. Không phải nộp tiền sử dụng đất.
- Với thửa đất có sử dụng vào mục đích sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, thương mại, dịch vụ. Phải nộp tiền sử dụng đất. Áp dụng theo hình thức sử dụng đất được công nhận như hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất. Thời hạn sử dụng đất là ổn định lâu dài.
Phần diện tích đất còn lại sau khi đã được xác định ở các trường hợp trên:
- Nếu hiện trạng sử dụng là đất phi nông nghiệp không phải là đất ở. Phải nộp tiền sử dụng đất. Áp dụng theo hình thức sử dụng đất được công nhận như hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất. Thời hạn sử dụng đất là ổn định lâu dài.
- Nếu hiện trạng sử dụng là đất nông nghiệp. Không phải nộp tiền sử dụng đất.
- Nếu hiện trạng sử dụng đất là đất nông nghiệp mà người sử dụng đất có nhu cầu công nhận vào mục đích đất phi nông nghiệp. Phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện/quy hoạch chung/phân khu/xây dựng/nông thôn. Việc nộp tiền sử dụng đất được thực hiện như sau:
Tiền sử dụng đất = Diện tích đất của loại được công nhận x Giá đất của loại đất được công nhận quy định tại Bảng giá đất x 30%
2. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 18/12/1980 đến trước ngày 15/10/1993 mà được xác nhận là đất không có tranh chấp
Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 18/12/1980 đến trước ngày 15/10/1993. Mà được xác nhận là đất không có tranh chấp. Việc nộp tiền sử dụng đất khi cấp GCN được thực hiện như sau:
- Với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống. Nếu diện tích thửa đất bằng/lớn hơn hạn mức công nhận đất ở theo quy định. Không phải nộp tiền sử dụng đất.
- Với diện tích đất đã xây dựng nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống. Lớn hơn hạn mức công nhận đất ở theo quy định. Thì nộp tiền sử dụng đất như sau:
Tiền sử dụng đất = Diện tích đất vượt hạn mức được công nhận đất ở x Giá đất ở quy định tại Bảng giá đất x 40% - Với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống. Nếu diện tích thửa đất nhỏ hơn hạn mức công nhận đất ở theo quy định. Không phải nộp tiền sử dụng đất
Và:
- Với phần diện tích đất còn lại sau khi đã được xác định theo các trường hợp trên. Căn cứ vào hiện trạng sử dụng đất:
– Nếu hiện trạng sử dụng là đất phi nông nghiệp không phải là đất ở. Phải nộp tiền sử dụng đất. Áp dụng theo hình thức sử dụng đất được công nhận như hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất. Thời hạn sử dụng đất là ổn định lâu dài
– Nếu hiện trạng sử dụng là đất nông nghiệp: Không phải nộp tiền sử dụng đất
– Nếu hiện trạng sử dụng là đất nông nghiệp. Người sử dụng đất có nhu cầu công nhận vào mục đích đất phi nông nghiệp. Phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện/quy hoạch chung/phân khu/xây dựng/nông thôn. Phải nộp tiền sử dụng đất như sau:
Tiền sử dụng đất = Diện tích đất của loại được công nhận x Giá đất của loại đất được công nhận quy định tại Bảng giá đất x 50%
3. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 01/7/2014 mà được xác nhận là đất không có tranh chấp
Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 01/7/2014. Mà được xác nhận là đất không có tranh chấp. Việc nộp tiền sử dụng đất khi cấp GCN được thực hiện như sau:
Với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống nếu diện tích thửa đất bằng/lớn hơn hạn mức giao đất ở theo quy định.
Tiền sử dụng đất được tính như sau:
- Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2004
| Tiền sử dụng đất = | Diện tích đất được công nhận trong hạn mức giao đất ở | x Giá đất ở quy định tại Bảng giá đất | x 20% |
- Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 01 tháng 7 năm 2004 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2014
| Tiền sử dụng đất = | Diện tích đất được công nhận trong hạn mức giao đất ở | x Giá đất ở quy định tại Bảng giá đất | x 40% |
Với diện tích đất đã xây dựng nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống lớn hơn hạn mức giao đất ở, tiền sử dụng đất được tính như sau:
- Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2004
| Tiền sử dụng đất = | Diện tích đất được công nhận vượt hạn mức giao đất ở | x Giá đất ở quy định tại Bảng giá đất | x 50% |
- Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 01 tháng 7 năm 2004 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2014
| Tiền sử dụng đất = | Diện tích đất được công nhận vượt hạn mức giao đất ở | x Giá đất ở quy định tại Bảng giá đất | x 70% |
Với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống nếu diện tích thửa đất nhỏ hơn hạn mức giao đất ở theo quy định.
Toàn bộ diện tích thửa đất được công nhận là đất ở.
Với thửa đất có sử dụng vào mục đích sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, thương mại, dịch vụ.
Tiền sử dụng đất được tính như sau:
- Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2004
| Tiền sử dụng đất = | Diện tích đất của loại đất được công nhận | x Giá đất của loại đất được công nhận quy định tại Bảng giá đất | x 60% |
- Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 01 tháng 7 năm 2004 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2014
| Tiền sử dụng đất = | Diện tích đất của loại đất được công nhận | x Giá đất của loại đất được công nhận quy định tại Bảng giá đất | x 70% |
Với phần diện tích đất còn lại sau khi đã được xác định theo các trường hợp ở trên.
Căn cứ vào hiện trạng sử dụng đất:
- Nếu hiện trạng sử dụng là đất phi nông nghiệp không phải là đất ở. Phải nộp tiền sử dụng đất. Áp dụng theo hình thức sử dụng đất được công nhận như hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất. Thời hạn sử dụng đất là ổn định lâu dài.
- Nếu hiện trạng sử dụng là đất nông nghiệp: Không phải nộp tiền sử dụng đất.
- Nếu hiện trạng sử dụng là đất nông nghiệp mà người sử dụng đất có nhu cầu công nhận vào mục đích đất phi nông nghiệp. Phù hợp với quy hoạch sử dụng đất cấp huyện/quy hoạch chung/phân khu/xây dựng/nông thôn.
Tiền sử dụng đất được tính như sau:
- Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2004
| Tiền sử dụng đất = | Diện tích đất của loại đất được công nhận | x Giá đất của loại đất được công nhận quy định tại Bảng giá đất | x 60% |
- Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 01 tháng 7 năm 2004 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2014
| Tiền sử dụng đất = | Diện tích đất của loại đất được công nhận | x Giá đất của loại đất được công nhận quy định tại Bảng giá đất | x 70% |
* Giá đất tính tiền sử dụng đất đối với các trường hợp nêu trên là giá đất theo quy định tại thời điểm người sử dụng đất nộp đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định.
4. Hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng được giao đất nông nghiệp theo quy định mà đã sử dụng đất ở, đất phi nông nghiệp trước ngày 01/7/2014
Hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng được giao đất nông nghiệp theo quy định. Đã sử dụng đất ở, đất phi nông nghiệp trước ngày 01/7/2014. Có các yếu tố sau thì không cần phải nộp tiền sử dụng đất:
- Không có các giấy tờ theo quy định chứng minh về quyền sử dụng đất đã nêu.
- Có đăng ký thường trú tại địa phương thuộc vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn. Vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
- Đất yêu cầu cấp GCN được xác nhận là đất không có tranh chấp.
5. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất cha ông để lại không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất ổn định vào mục đích thuộc nhóm đất nông nghiệp mà đất được xác nhận là đất không có tranh chấp
Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định vào mục đích thuộc nhóm đất nông nghiệp. Mà đất được xác nhận là đất không có tranh chấp. Không phải nộp tiền sử dụng đất đối với diện tích đất đang sử dụng. Nhưng không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp cho cá nhân theo quy định.
Kết luận
Trường hợp đất cha ông để lại không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất. Người dân vẫn có thể được cấp GCN lần đầu nếu thỏa mãn các điều kiện. Có thể kể đến như: sử dụng ổn định, lâu dài, không tranh chấp. Và phải phù hợp quy hoạch. Đồng thời người sử dụng đất cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Trên đây là Tiền sử dụng đất do ông cha để lại không có giấy tờ chứng minh về quyền sử dụng đất 2025. Nếu bạn còn thắc mắc liên quan đến vấn đề này. Hãy liên hệ với Luật Kỳ Vọng Việt để được tư vấn, hỗ trợ một cách chính xác nhất.
Trân trọng cảm ơn!
SDT: 0983.756.066
Trên đây là nội dung tổng hợp, phân tích quy định pháp luật trên cơ sở góc nhìn của Nhà tư vấn mang tính chất tham khảo, nội dung này không áp dụng cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào trên thực tế mà Luật Kỳ Vọng Việt không chịu trách nhiệm với việc áp dụng của người đọc trên cơ sở các nội dung trên mà không thông qua tham vấn chuyên môn từ Luật sư. Bạn đọc vui lòng liên hệ để được tư vấn chính xác cho trường hợp mình đang quan tâm. Trân trọng!
