Bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc là chính sách an sinh xã hội cốt lõi bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động. Tuy nhiên, việc xác định không chính xác căn cứ đóng hoặc chậm đóng, trốn đóng BHXH vẫn diễn ra khá phổ biến tại nhiều doanh nghiệp.
Bài viết dưới đây Luật Kỳ Vọng Việt sẽ phân tích chi tiết quy định và quy trình xử lý theo quy định.
Căn cứ pháp lý:
- Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012
- Điều 39 Nghị định 12/2022/NĐ-CP
- Điều 31, 38, 39, 40 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024
1. Căn cứ đóng Bảo hiểm xã hội bắt buộc
Đối với Người lao động làm việc cho doanh nghiệp, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được quy định làtiền lương tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác, trong đó:
- Mức lương theo công việc hoặc chức danh được thỏa thuận trong hợp đồng lao động;
- Các khoản phụ cấp lương để bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động được thỏa thuận trong hợp đồng lao động. Không bao gồm khoản phụ cấp lương phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất lao động, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc của người lao động;
- Các khoản bổ sung khác xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương, được thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương. Không bao gồm các khoản bổ sung khác phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất lao động, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc của người lao động.
Như vậy, doanh nghiệp – Người sử dụng lao động cần xác định đúng tiền lương của Người lao động để làm căn cứ đóng Bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định.
2. Các trường hợp chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc
(i) Các trường hợp được xem là chậm đóng BHXH bắt buộc:
- Chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền phải đóng theo hồ sơ tham gia BHXH đã đăng ký;
- Không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia BHXH.
(ii) Các trường hợp được xem là trốn đóng BHXH bắt buộc:
-
- Không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia BHXH sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn;
- Đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp hơn quy định;
- Không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền đã đăng ký BHXH sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn và được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc;
3. Các biện pháp xử lý vi phạm
Các biện pháp xử lý hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc, bao gồm:
- Bắt buộc đóng đủ số tiền chậm đóng/trốn đóng; nộp số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền BHXH, chậm đóng/trốn đóng và số ngày chậm đóng/trốn đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội;
- Xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật (không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi chậm đóng);
- Không xem xét trao tặng các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng.
4. Quy trình xử phạt vi phạm hành chính
| Bước 1: | Phát hiện vi phạm và lập biên bản vi phạm hành chính | Thời điểm phát hiện vi phạm | ||
| Bước 2: | Thực hiện quyền giải trình của doanh nghiệp vi phạm: Đối với các hành vi vi phạm mà mức phạt tiền tối đa của khung tiền phạt từ 30.000.000 đồng trở lên đối với doanh nghiệp có quyền giải trình trực tiếp hoặc bằng văn bản. | Giải trình bằng văn bản: 05 ngày
Giải trình trực tiếp: 02 ngày |
||
| Bước 3: | Ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính:
– Quyết định xử phạt bao gồm hình thức xử phạt chính (phạt tiền) và các biện pháp khắc phục hậu quả như: truy thu, nộp tiền lãi chậm đóng. |
Thời hạn: 07 ngày (30 ngày đối với trường hợp phức tạp, cần giải trình) | ||
| Bước 4: | Gửi và giao quyết định xử phạt:
– Đến doanh nghiệp vi phạm; – Cơ quan thu tiền phạt (Kho bạc Nhà nước). |
Thời hạn: 02 ngày | ||
| Bước 5: | Doanh nghiệp thi hành quyết định và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả:
– Nộp tiền phạt: Nộp tại Kho bạc Nhà nước hoặc tài khoản ghi trong quyết định. Nếu chậm nộp, cứ mỗi ngày chậm nộp phải nộp thêm 0,05% trên tổng số tiền phạt chưa nộp. – Truy thu tiền BHXH: Buộc đóng đủ số tiền BHXH còn thiếu. – Nộp lãi chậm đóng/trốn đóng: Doanh nghiệp phải nộp số tiền lãi bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng/trốn đóng vào quỹ BHXH. |
Thời hạn: 10 ngày | ||
| Bước 6: | Nếu doanh nghiệp không thực hiện sẽ bị cưỡng chế thi hành, bao gồm các hình thức:
– Khấu trừ tiền từ tài khoản ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng của doanh nghiệp; – Kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để bán đấu giá. |
Quá thời hạn 10 ngày từ khi nhận quyết định xử phạt | ||
Kêt luận
Việc xác định chính xác các khoản tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc và tuân thủ đúng thời hạn nộp tiền bảo hiểm theo quy định sẽ giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động.
Trên đây là Doanh nghiệp vi phạm quy định về Bảo hiểm xã hội thì bị xử phạt thế nào?. Nếu bạn còn thắc mắc liên quan đến vấn đề này, hãy liên hệ với Luật Kỳ Vọng Việt để được tư vấn, hỗ trợ một cách chính xác nhất.
Trân trọng cảm ơn!
Zalo: 0983.756.066
Trên đây là nội dung tổng hợp, phân tích quy định pháp luật trên cơ sở góc nhìn của Nhà tư vấn mang tính chất tham khảo, nội dung này không áp dụng cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào trên thực tế mà Luật Kỳ Vọng Việt không chịu trách nhiệm với việc áp dụng của người đọc trên cơ sở các nội dung trên mà không thông qua tham vấn chuyên môn từ Luật sư. Bạn đọc vui lòng liên hệ để được tư vấn chính xác cho trường hợp mình đang quan tâm. Trân trọng!
Câu hỏi thường gặp
Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc gồm những khoản nào?
Theo nội dung bài viết, tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác đáp ứng điều kiện theo quy định. Mức lương và các khoản liên quan được xác định dựa trên thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
Những khoản phụ cấp và bổ sung nào không tính vào tiền lương đóng BHXH bắt buộc?
Theo bài viết, không bao gồm các khoản phụ cấp lương và khoản bổ sung khác phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất lao động, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc của người lao động.
Những hành vi nào có thể bị xác định là chậm đóng BHXH bắt buộc?
Theo nội dung được cung cấp, các trường hợp chậm đóng gồm chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền phải đóng theo hồ sơ tham gia BHXH đã đăng ký; không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người thuộc diện phải tham gia BHXH.
Những hành vi nào có thể bị xác định là trốn đóng BHXH bắt buộc?
Theo bài viết, các hành vi có thể bị xác định là trốn đóng gồm không đăng ký hoặc đăng ký thiếu người tham gia sau 60 ngày kể từ khi hết thời hạn; đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp hơn quy định; hoặc không đóng, đóng không đầy đủ số tiền đã đăng ký sau 60 ngày kể từ khi hết thời hạn và đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc.
Doanh nghiệp chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH bắt buộc có thể bị xử lý như thế nào?
Các biện pháp được nêu trong bài viết bao gồm buộc đóng đủ số tiền còn thiếu, nộp khoản tiền tính theo mức 0,03%/ngày trên số tiền và số ngày chậm đóng hoặc trốn đóng, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định áp dụng, đồng thời không được xem xét trao tặng danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng.
Quy trình xử phạt vi phạm hành chính đối với doanh nghiệp vi phạm BHXH gồm những bước nào?
Theo bài viết, quy trình gồm 6 bước chính:
1. Phát hiện hành vi vi phạm và lập biên bản.
2. Thực hiện quyền giải trình của doanh nghiệp trong trường hợp được áp dụng.
3. Ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
4. Gửi và giao quyết định xử phạt.
5. Doanh nghiệp thi hành quyết định, nộp tiền phạt và thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.
6. Cưỡng chế thi hành nếu doanh nghiệp không chấp hành theo quy định.
Doanh nghiệp có quyền giải trình khi bị xử phạt vi phạm hành chính về BHXH không?
Theo nội dung bài viết, doanh nghiệp có quyền giải trình trực tiếp hoặc bằng văn bản đối với hành vi vi phạm có mức phạt tiền tối đa của khung tiền phạt từ 30 triệu đồng trở lên. Bài viết nêu thời hạn giải trình bằng văn bản là 5 ngày và giải trình trực tiếp là 2 ngày.
Nếu không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm BHXH, doanh nghiệp có thể bị cưỡng chế như thế nào?
Theo bài viết, nếu doanh nghiệp không thực hiện quyết định xử phạt trong thời hạn được nêu, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế, bao gồm khấu trừ tiền từ tài khoản ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng của doanh nghiệp và kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để bán đấu giá.
