Trình tự, thủ tục khi thu hồi đất nông nghiệp (Phần 1)

Thu hồi đất phục vụ các dự án phát triển kinh tế – xã hội, công trình công cộng luôn là quy trình phức tạp, tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất. 

Bài viết dưới đây Luật Kỳ Vọng Việt sẽ hệ thống hóa chi tiết về trình tự, thủ tục khi thu hồi đất nông nghiệp theo quy định.

Căn cứ pháp lý: Điều 85, 87 Luật Đất đai 2024

Các bước Nội dung thực hiện
Bước 1: Xây dựng kế hoạch thu hồi đất  Đơn vị, tổ chức có trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan xem xét các căn cứ, điều kiện thu hồi đất để xây dựng kế hoạch thu hồi đất.
Bước 2: Tổ chức họp với người có đất trong khu vực thu hồi UBND cấp xã nơi có đất thu hồi chủ trì phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp, đơn vị, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và các cơ quan liên quan, tổ chức họp với người có đất bị thu hồi để phổ biến, tiếp nhận ý kiến về các nội dung liên quan đến việc thu hồi đất của dự án:

a) Mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của dự án, công trình được triển khai trên vùng đất dự kiến thu hồi;

b) Các quy định của Nhà nước về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất;

c) Dự kiến nội dung kế hoạch bồi thường, hỗ trợ, tái định cư;

d) Dự kiến khu vực tái định cư trong trường hợp người có đất thu hồi được bố trí tái định cư.

Bước 3: Thông báo thu hồi đất và gửi Thông báo thu hồi đất
  • Cơ quan thực hiện: 
  • Chủ tịch UBND xã ban hành thông báo thu hồi đất;
  • UBND cấp xã có đất thu hồi gửi thông báo thu hồi đất đến từng người có đất thu hồi; niêm yết thông báo thu hồi đất và danh sách người có đất thu hồi trên địa bàn quản lý.
  • Nội dung thông báo:
  • Lý do thu hồi (dự án sân vận động).
  • Vị trí, diện tích đất thu hồi.
  • Thời gian thực hiện thu hồi.
  • Thời hạn thông báo:
  • Chậm nhất 90 ngày trước khi ban hành quyết định thu hồi đối với đất nông nghiệp.
  • Trường hợp không gửi được thông báo:
  • Thông báo trên báo của trung ương và cấp tỉnh trong 03 số liên tiếp và phát sóng trên đài phát thanh hoặc truyền hình của trung ương và cấp tỉnh 03 lần trong 03 ngày liên tiếp;
  • Niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã và khu dân cư, đăng tải lên cổng thông tin điện tử của UBND cấp xã trong suốt thời gian bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà không phải gửi thông báo lại.
Bước 4: Điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm 1. Thực hiện điều tra và đo đạc hiện trạng

Đơn vị thực hiện nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với UBND cấp xã và người có đất bị thu hồi để tiến hành các công việc trực tiếp tại thực địa:

  • Đo đạc và thống kê: Xác định diện tích đất bị thu hồi, kiểm đếm, thống kê và phân loại các tài sản gắn liền với đất.
  • Xác định nguồn gốc: Ghi nhận hiện trạng và xác định rõ nguồn gốc của cả thửa đất và tài sản trên đất đó.
2. Thu thập thông tin và xác định thiệt hại thực tế
  • Cơ quan chức năng phải điều tra các yếu tố làm căn cứ cho phương án hỗ trợ và tái định cư.
  • Xác định đầy đủ các thiệt hại thực tế về quyền sử dụng đất và tài sản;
  • Xác định người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và các nguồn thu nhập từ việc sử dụng đất/tài sản bị thu hồi;
  • Ghi nhận nhu cầu của người dân về việc tái định cư hoặc nguyện vọng chuyển đổi nghề nghiệp.
3. Quy trình xử lý khi người dân không phối hợp
  • Trường hợp người có đất không hợp tác, quy trình sẽ chuyển sang các bước cưỡng chế.
  • UBND cấp xã chủ trì phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và đơn vị bồi thường thực hiện giai đoạn vận động (trong vòng 15 ngày) để thuyết phục, vận động người dân đồng thuận. Việc vận động này phải được lập thành văn bản.
  • Sau 10 ngày kể từ khi kết thúc thời gian vận động mà người dân vẫn không phối hợp, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ ban hành Quyết định kiểm đếm bắt buộc.
  • Nếu người dân vẫn không chấp hành quyết định kiểm đếm bắt buộc, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ ban hành Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc và tổ chức thực hiện việc cưỡng chế theo quy định.

Kết luận

Trình tự thu hồi đất theo quy định đề cao tính công khai, minh bạch và đảm bảo quyền tham gia giám sát của người dân trong khâu đo đạc, kiểm đếm.

Trên đây là Trình tự, thủ tục khi thu hồi đất nông nghiệp (Phần 1). Nếu bạn còn thắc mắc liên quan đến vấn đề này, hãy liên hệ với Luật Kỳ Vọng Việt để được tư vấn, hỗ trợ một cách chính xác nhất.

Trân trọng cảm ơn!

Zalo: 0983.756.066

Trên đây là nội dung tổng hợp, phân tích quy định pháp luật trên cơ sở góc nhìn của Nhà tư vấn mang tính chất tham khảo, nội dung này không áp dụng cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào trên thực tế mà Luật Kỳ Vọng Việt không chịu trách nhiệm với việc áp dụng của người đọc trên cơ sở các nội dung trên mà không thông qua tham vấn chuyên môn từ Luật sư. Bạn đọc vui lòng liên hệ để được tư vấn chính xác cho trường hợp mình đang quan tâm. Trân trọng!

Câu hỏi thường gặp

1. Việc thu hồi đất để thực hiện dự án sân vận động được tiến hành theo những bước nào?

Theo nội dung bài viết, quy trình thu hồi đất gồm các bước chính: xây dựng kế hoạch thu hồi đất; tổ chức họp với người có đất trong khu vực thu hồi; thông báo thu hồi đất; điều tra, khảo sát, đo đạc và kiểm đếm.

2. Cơ quan nào có trách nhiệm xây dựng kế hoạch thu hồi đất?

Đơn vị, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan xem xét căn cứ và điều kiện thu hồi đất để xây dựng kế hoạch thu hồi đất.

3. Người dân được phổ biến những nội dung gì tại cuộc họp trước khi thu hồi đất?

UBND cấp xã nơi có đất thu hồi chủ trì tổ chức họp để phổ biến và tiếp nhận ý kiến của người dân về mục đích, ý nghĩa của dự án; chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; dự kiến kế hoạch bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và khu vực tái định cư nếu có.

4. Cơ quan nào có thẩm quyền ban hành và gửi thông báo thu hồi đất?

Theo nội dung bài viết, Chủ tịch UBND cấp xã ban hành thông báo thu hồi đất. UBND cấp xã nơi có đất thu hồi có trách nhiệm gửi thông báo đến từng người có đất bị thu hồi, đồng thời niêm yết thông báo và danh sách người có đất thu hồi trên địa bàn quản lý.

5. Thông báo thu hồi đất nông nghiệp phải được gửi trước bao lâu?

Thông báo thu hồi đất nông nghiệp phải được ban hành và gửi chậm nhất 90 ngày trước khi ban hành quyết định thu hồi đất theo thời hạn được nêu trong bài viết.

6. Thông báo thu hồi đất phải có những nội dung gì?

Thông báo cần nêu rõ lý do thu hồi đất, vị trí và diện tích đất bị thu hồi, thời gian thực hiện thu hồi. Đối với trường hợp trong bài viết, lý do thu hồi là để thực hiện dự án sân vận động.

7. Nếu không thể gửi thông báo thu hồi đất trực tiếp cho người có đất bị thu hồi thì xử lý thế nào?

Theo nội dung bài viết, thông báo được đăng trên báo của trung ương và cấp tỉnh trong 03 số liên tiếp, đồng thời phát sóng trên đài phát thanh hoặc truyền hình của trung ương và cấp tỉnh 03 lần trong 03 ngày liên tiếp. Ngoài ra, thông báo được niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã, khu dân cư và đăng tải trên cổng thông tin điện tử của UBND cấp xã trong suốt thời gian bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

8. Người dân không phối hợp kiểm đếm khi thu hồi đất thì cơ quan chức năng xử lý thế nào?

Trước tiên, UBND cấp xã phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và đơn vị bồi thường vận động, thuyết phục người dân trong vòng 15 ngày và lập thành văn bản. Sau 10 ngày kể từ khi kết thúc thời gian vận động mà người dân vẫn không phối hợp, Chủ tịch UBND cấp xã ban hành quyết định kiểm đếm bắt buộc. Nếu người dân tiếp tục không chấp hành, cơ quan có thẩm quyền có thể ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc theo quy định.

Bài viết cùng chủ đề:

Xem ngay