Từ ngày Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 chính thức có hiệu lực, hộ kinh doanh mua bán hàng hóa trên các nền tảng thương mại điện tử không chỉ tập trung vào hoạt động bán hàng mà còn phải tuân thủ chặt chẽ các quy định về thu thập, xử lý và bảo mật thông tin khách hàng.
Bài viết này Luật Kỳ Vọng Việt sẽ phân tích chi tiết trách nhiệm pháp lý mà hộ kinh doanh cần nắm rõ để vừa bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, vừa giảm thiểu rủi ro pháp lý cho chính mình.
1. DLCN Hộ kinh doanh mua bán hàng hóa thương mại điện tử cần xử lý
Căn cứ pháp lý: Khoản 1, 2, 3 Điều 2 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025
Các loại DLCN Hộ kinh doanh cần xử lý bao gồm:
| Nhóm đối tượng | Dữ liệu cá nhân được thu thập | |
| Dữ liệu cá nhân cơ bản (khoản 3 Điều 2) | Dữ liệu cá nhân nhạy cảm (khoản 4 Điều 2) | |
| Nhân viên, ứng viên, cộng tác viên bán hàng, người giao hàng | Họ tên, ngày sinh, giới tính, địa chỉ, số điện thoại, email, mã số thuế cá nhân, số tài khoản ngân hàng, gia đình, tình trạng hôn nhân, trình độ, biển số xe… | Dữ liệu sức khỏe, sinh trắc học (vân tay, khuôn mặt), thông tin công đoàn, chính trị (nếu có)… |
| Nhà cung cấp, đối tác, khách hàng | Họ tên đại diện, chức vụ, địa chỉ, email, số điện thoại, biển số xe, mã số thuế (nếu là cá nhân), số tài khoản ngân hàng… | Thông tin thương mại, tài chính nhạy cảm trong hợp đồng, dữ liệu, hình ảnh tại camera… |
| Người truy cập web (Nếu có) | IP, cookies, lịch sử truy cập, loại trình duyệt, vị trí truy cập… | Dữ liệu hành vi người dùng nếu có thu thập (heatmap, hành vi click)… |
2. Vai trò của Hộ kinh doanh mua bán hàng hóa thương mại điện tử trong việc xử lý dữ liệu cá nhân
Căn cứ pháp lý: Khoản 7, 8, 9 Điều 2 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025
Hoạt động của Hộ kinh doanh mua bán hàng hóa thương mại điện tử trong việc xử lý dữ liệu cá nhân gồm:
Hộ kinh doanh là Bên kiểm soát DLCN khi:
- Chủ động thu thập thông tin chủ thể DLCN.
- Tự xác định mục đích xử lý dữ liệu, như: giao hàng, tiếp thị, CSKH, quản lý nhân sự…
- Tự chọn phương thức xử lý và chia sẻ (gửi qua tin nhắn, file nội bộ, gửi cho đối tác giao nhận)
- Tự quy định thời hạn lưu trữ dữ liệu (ví dụ: 2–5 năm)
- Không chịu sự điều phối của bên thứ ba.
Hộ kinh doanh là Bên xử lý DLCN khi:
- Thu thập thông tin chủ thể DLCN .
- Xử lý dữ liệu theo mục đích, phương thức đã công khai.
- Lưu trữ DLCN theo thời gian đã tự quy định.
→ Như vậy, Hộ kinh doanh mua bán hàng hóa thương mại điện tử có thể là. Bên Xử lý DLCN hoặc Bên kiểm soát và xử lý DLCN.
3. Trách nhiệm bảo vệ DLCN của Hộ kinh doanh mua bán hàng hóa thương mại điện tử
Căn cứ pháp lý: Khoản 3 Điều 37 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025
Bên kiểm soát và xử lý DLCN có trách nhiệm thực hiện đầy đủ trách nhiệm của bên xử lý và bên kiểm soát DLCN theo quy định, cụ thể:
3.1. Trách nhiệm với tư cách là Bên kiểm soát dữ liệu cá nhân
Căn cứ pháp lý: Khoản 1 Điều 37 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025
Hộ kinh doanh cần soạn thảo hợp đồng, điều khoản dịch vụ, chính sách bảo mật nêu rõ trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của bên kiểm soát, bên xử lý, bên thứ ba (nếu có) nhằm đảm bảo minh bạch và tuân thủ đúng luật khi xử lý DLCN. Công khai đầy đủ các hợp đồng, điều khoản và chính sách này.
Hộ kinh doanh chủ động xác định:
- Mục đích sử dụng dữ liệu: bán hàng, marketing, chăm sóc khách hàng, quản lý nhân sự…
- Phương tiện: phần mềm, nền tảng, hình thức thu thập…
Lưu ý: Hộ kinh doanh cần ghi rõ trong chính sách và chỉ thu thập đúng phạm vi, mục đích đã công khai
Thực hiện biện pháp quản lý, kỹ thuật bảo vệ dữ liệu; rà soát, cập nhật bao gồm:
- Mã hóa dữ liệu cá nhân cả khi lưu trữ và truyền tải.
- Mã hóa dữ liệu nhạy cảm như hồ sơ sức khỏe liên quan đến dị ứng thành phần trong sản phẩm của khách hàng.
- Phân quyền truy cập, chỉ cho phép nhân viên cần thiết mới được xem/sửa/xóa dữ liệu.
- Áp dụng xác thực đa yếu tố cho các tài khoản quản lý dữ liệu.
- Sao lưu định kỳ và lưu trữ dự phòng để phòng ngừa mất mát.
- Giám sát và lưu trữ nhật ký truy cập, chỉnh sửa, xóa dữ liệu.
Khi phát hiện vi phạm (rò rỉ, mất, đánh cắp dữ liệu…) Hộ kinh doanh phải thông báo cho cá nhân bị ảnh hưởng theo Điều 23 về Thông báo vi phạm quy định về bảo vệ DLCN và có biện pháp ứng phó kịp thời, kết hợp với cơ quan chức năng nếu có yêu cầu.
Hộ kinh doanh đóng vai trò là bên xử lý DLCN. Trường hợp thuê đơn vị bên ngoài xử lý (như giao vận, lưu trữ đám mây), phải đề ra các tiêu chí đánh giá năng lực và ký thỏa thuận rõ ràng.
Hộ kinh doanh thiết lập kênh tiếp nhận yêu cầu (truy cập, chỉnh sửa, bổ sung, phản đối, xoá, ngừng xử lý DLCN…), phản hồi đúng thời hạn để đảm bảo quyền của chủ thể DLCN theo Điều 4 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025.
Hộ kinh doanh phải chịu trách nhiệm về thiệt hại do quá trình xử lý dữ liệu gây ra:
- Bồi thường thiệt hại dân sự.
- Có thể bị xử phạt hành chính trong trường hợp thu thập DLCN nhưng không thông báo theo quy định, thu thập không có sự đồng ý của chủ thể DLCN…
- Nghiêm trọng như cố ý làm lộ thông tin cá nhân tổn hại danh dự, tài sản…; bán dữ liệu trái phép… có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Hộ kinh doanh cần thiết lập quy trình nội bộ kiểm soát thu thập nhằm ngăn chặn hoạt động thu thập dữ liệu trái phép:
- Chỉ thu thập khi có mục đích rõ ràng và được đồng ý.
- Kiểm tra các nhân viên không tự ý thêm form thu thập, không mua bán dữ liệu.
Khi có thanh tra, kiểm tra, điều tra Hộ kinh doanh cung cấp dữ liệu, phối hợp làm rõ hành vi. Chuẩn bị hồ sơ, dữ liệu để sẵn sàng cung cấp khi có yêu cầu thanh tra, kiểm tra.
Hộ kinh doanh thực hiện các trách nhiệm khác theo Luật và pháp luật liên quan, có thể kể đến như:
Trách nhiệm của Hộ kinh doanh trong việc chỉnh sửa DLCN
Căn cứ pháp lý: Điều 13 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025
- Chỉnh sửa DLCN theo quy định của pháp luật hoặc chỉnh sửa khi có yêu cầu của chủ thể DLCN.
- Việc chỉnh sửa DLCN phải đám bảo tính chính xác. Trường hợp không thể chỉnh sửa vì lý do chính đáng, Hộ kinh doanh cần phải thông báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Trách nhiệm của Hộ kinh doanh trong xóa, hủy DLCN
Căn cứ pháp lý: Điều 14 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025
- Hộ kinh doanh xóa, hủy DLCN trong các trường hợp: Chủ thể dữ liệu cá nhân có yêu cầu và chấp nhận các rủi ro, thiệt hại có thể xảy ra đối với mình. Yêu cầu của chủ thể dữ liệu cá nhân trong trường hợp này phải tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc. Theo quy định tại khoản 3 Điều 4 của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025. Mục đích xử lý dữ liệu cá nhân đã được hoàn thành. Thời hạn lưu trữ theo quy định của pháp luật đã hết. Thực hiện theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Thực hiện theo thỏa thuận; Các trường hợp khác.
- Không thực hiện xóa, hủy DLCN trong trường hợp quy định tại Điều 19. Hoặc việc xóa, hủy DLCN vi phạm Nguyên tắc quy định tại Khoản 3 Điều 4 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025.
- Việc xóa, hủy DLCN phải thực hiện bằng các biện pháp an toàn. Ngăn chặn thâm nhập, khôi phục trái phép các DLCN đã xóa, hủy.
- Trường hợp không thể xóa, hủy vì lý do chính đáng, Hộ kinh doanh cần phải thông báo cho chủ thể DLCN.
Trách nhiệm của Hộ kinh doanh trong việc chuyển giao dữ liệu
Căn cứ pháp lý: Điều 17 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025
- Không chuyển giao DLCN cho bên thứ ba nếu không có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu.
- Khi chia sẻ dữ liệu với đối tác (ví dụ: đơn vị giao nhận) phải ký hợp đồng hoặc thỏa thuận bảo mật, đảm bảo bên nhận tuân thủ các biện pháp bảo vệ dữ liệu tương đương.
- Áp dụng các biện pháp bảo vệ dữ liệu khi thực hiện chuyển giao dữ liệu xuyên biên giới. Hoặc giữa các bộ phận trong Hộ kinh doanh.
3.2. Trách nhiệm với tư cách là Bên xử lý dữ liệu cá nhân
Căn cứ pháp lý: Khoản 2 Điều 37 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025
- Hộ kinh doanh là bên kiểm soát và xử lý dữ liệu có trách nhiệm xử lý DLCN. Theo đúng mục đích, phạm vi, loại dữ liệu, thời hạn xử lý và biện pháp bảo vệ như đã thông báo công khai.
- Hộ kinh doanh cần xây dựng chính sách nội bộ về bảo vệ DLCN và tập huấn cho nhân sự. Ngoài ra cần xây dựng, áp dụng, duy trì biện pháp bảo mật kỹ thuật và quản lý phù hợp.
- Nếu gây thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ xử lý: phải bồi thường thiệt hại dân sự. Trong một số trường hợp nghiêm trọng: như làm rò rỉ hàng loạt dữ liệu hoặc cố ý khai thác trái phép. Có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo hậu quả và lỗi chủ quan.
Ngoài ra, Hộ kinh doanh còn có các trách nhiệm khác như:
- Hộ kinh doanh cần đảm bảo an ninh mạng và hệ thống, ngăn chặn hành vi truy cập bất hợp pháp. Có biện pháp phát hiện, cảnh báo và xử lý hành vi trái phép. Ví dụ như: xâm nhập hệ thống, phần mềm gián điệp, đánh cắp dữ liệu… Nhằm ngăn chặn hoạt động thu thập dữ liệu cá nhân trái phép từ hệ thống, trang thiết bị, dịch vụ của mình.
- Khi có yêu cầu hợp pháp từ cơ quan nhà nước Hộ kinh doanh phải phối hợp. Cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến quá trình xử lý dữ liệu. Không được cản trở hoặc làm sai lệch thông tin cung cấp.
- Thực hiện các trách nhiệm khác theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan. Có thể bao gồm: lưu giữ nhật ký xử lý dữ liệu. Hỗ trợ chủ thể dữ liệu yêu cầu truy cập. Chỉnh sửa, yêu cầu xóa dữ liệu khi có yêu cầu hợp lệ từ chủ thể dữ liệu theo quy định tại Điều 18 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025.
KẾT LUẬN
Việc tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố then chốt. Để hộ kinh doanh thương mại điện tử xây dựng uy tín và niềm tin với khách hàng. Do đó, hộ kinh doanh cần tìm hiểu, áp dụng và cập nhật các quy định pháp luật liên quan. Để hoạt động kinh doanh trực tuyến vừa an toàn, vừa hiệu quả.
Trên đây là vấn đề về Bảo vệ dữ liệu cá nhân của hộ kinh doanh thương mại điện tử. Nếu bạn còn thắc mắc liên quan đến vấn đề này. Hãy liên hệ với Luật Kỳ Vọng Việt để được tư vấn, hỗ trợ một cách chính xác nhất.
Trân trọng cảm ơn!
SDT: 0983.756.066
Trên đây là nội dung tổng hợp, phân tích quy định pháp luật trên cơ sở góc nhìn của Nhà tư vấn mang tính chất tham khảo, nội dung này không áp dụng cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào trên thực tế mà Luật Kỳ Vọng Việt không chịu trách nhiệm với việc áp dụng của người đọc trên cơ sở các nội dung trên mà không thông qua tham vấn chuyên môn từ Luật sư. Bạn đọc vui lòng liên hệ để được tư vấn chính xác cho trường hợp mình đang quan tâm. Trân trọng!
