Hộ kinh doanh luôn là mô hình hoạt động thương mại phổ biến và linh hoạt, phù hợp với các cá nhân hoặc hộ gia đình muốn khởi nghiệp quy mô vừa và nhỏ. Tuy nhiên, kể từ khi Nghị định 168/2025/NĐ-CP có hiệu lực, hành lang pháp lý xoay quanh mô hình này đã có nhiều điểm cập nhật mới mang tính siết chặt
Để giúp các chủ cơ sở kinh doanh tương lai không bỡ ngỡ trước các thủ tục hành chính, bài viết này sau Luật Kỳ Vọng Việt sẽ tổng hợp các điều kiện, hồ sơ pháp lý và quy trình đăng ký thành lập hộ kinh doanh chuẩn xác nhất hiện nay.
1. Hộ kinh doanh do ai thành lập?
Căn cứ pháp lý: Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP
Cá nhân, hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình
2. Điều kiện thành lập
Căn cứ pháp lý: Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP
Về chủ hộ kinh doanh
a. Là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ
b. Các trường hợp không được thành lập hộ kinh doanh
- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định;
- Người chưa thành niên, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; người bị mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi;
- Là chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân
Nghĩa vụ đăng ký hộ kinh doanh
- Cá nhân chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trong phạm vi toàn quốc
- Đăng ký hộ kinh doanh, báo cáo và các nghĩa vụ khác
- Không được hoạt động dưới danh nghĩa hộ kinh doanh mà không đăng ký
3. Quyền và nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh
- Thực hiện các hoạt động kinh doanh theo quy định và chịu trách nhiệm liên đới đối với các hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh
- Có thể trực tiếp hoặc thuê người khác quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh
- Thực hiện các nghĩa vụ về thuê, nghĩa vụ tài chính, đại diện cho hộ kinh doanh với tư cách người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Trọng tài, Tòa án, thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.
- Được quyền góp vốn, mua cổ phần vốn góp trong doanh nghiệp với tư cách cá nhân
- Trường hợp bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc thì chủ hộ kinh doanh ủy quyền cho người khác thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình
- Trường hợp bị Tòa án tuyên bố bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì quyền, nghĩa vụ của chủ hộ kinh doanh được thực hiện thông qua người đại diện
4. Điều kiện hoạt động
Căn cứ pháp lý: Điều 85 Nghị định 168/2025/NĐ-CP
Hộ kinh doanh có quyền hoạt động kinh doanh kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh
5. Tên hộ kinh doanh
Căn cứ pháp lý: Điều 86 Nghị định 168/2025/NĐ-CP
Đặt tên theo cấu trúc: Hộ kinh doanh + Tên riêng của hộ kinh doanh
Điều kiện của tên riêng
- Tên riêng được viết bằng các chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Việt, các chữ F, J, Z, W, có thể kèm theo chữ số, ký hiệu.
- Không được sử dụng từ ngữ, ký hiệu vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức và thuần phong mỹ tục của dân tộc
- Không được sử dụng các cụm từ “công ty”, “tổng công ty”, “tập đoàn”, “doanh nghiệp”
- Không được sử dụng tên thương mại, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý của tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh khác đã được bảo hộ để cấu thành tên riêng của hộ kinh doanh, trừ trường hợp được chấp thuận
- Hộ kinh doanh có thể đăng ký tên bằng tiếng nước ngoài hoặc tên viết tắt. Tên hộ kinh doanh bằng tiếng nước ngoài là tên được dịch từ tên tiếng Việt sang một trong những tiếng nước ngoài hệ chữ La-tinh. Khi dịch sang tiếng nước ngoài, tên riêng của hộ kinh doanh có thể giữ nguyên hoặc dịch theo nghĩa tương ứng sang tiếng nước ngoài.
- Tên tiếng Việt của hộ kinh doanh không được trùng với tên tiếng Việt của hộ kinh doanh đã đăng ký trong phạm vi cấp xã, trừ trường hợp hộ kinh doanh đã chấm dứt hoạt động
6. Trụ sở và địa điểm làm việc
Căn cứ pháp lý: Điều 87 Nghị định 168/2025/NĐ-CP
- Trụ sở của hộ kinh doanh là nơi hộ kinh doanh thực hiện hoạt động kinh doanh và là địa chỉ liên lạc do hộ kinh doanh đăng ký để cơ quan quản lý nhà nước liên hệ.
- Địa điểm kinh doanh của hộ kinh doanh là nơi hộ kinh doanh tiến hành hoạt động kinh doanh cụ thể ngoài trụ sở.
- Đối với hộ kinh doanh không có địa điểm kinh doanh cố định thì chọn một địa chỉ để đăng ký trụ sở và đăng ký không hoạt động kinh doanh tại trụ sở.
7. Ngành, nghề kinh doanh của hộ kinh doanh
Căn cứ pháp lý: Điều 88 Nghị định 168/2025/NĐ-CP
- Hộ kinh doanh được quyền tự do kinh doanh ngành, nghề mà luật không cấm.
- Đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện thì hộ kinh doanh cần đáp ứng đủ các điều kiện đầu tư kinh doanh và phải đảm bảo duy trì đủ điều kiện đó trong suốt quá trình hoạt động kinh doanh.
8. Hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký thành lập hộ kinh doanh
Căn cứ pháp lý: Điều 89 Nghị định 168/2025/NĐ-CP
Người thực hiện đăng ký thành lập
- Chủ hộ kinh doanh
- Người được chủ hộ kinh doanh uỷ quyền
Cách thức đăng ký:
- Đăng kí trực tuyến qua Hệ thống thông tin Đăng ký hộ kinh doanh
- Đăng kí trực tiếp tại Phòng Kinh tế, Hạ tầng và đô thị phường Ngọc Hà
- Đăng kí qua dịch vụ bưu chính
| Thành phần hồ sơ | Hình thức | Số lượng |
| (1) Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh; | Bản chính | 01 |
| (2) Văn bản uỷ quyền trong trường hợp cho người khác thực hiện đăng ký hộ kinh doanh | Bản chính | 01 |
| Sau khi tiếp nhận hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trao giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả, kiểm tra điều kiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh | ||
9. Thời hạn
Căn cứ pháp lý: Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP
Trường hợp đủ điều kiện được: 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ
Trường hợp không đủ điều kiện: Cơ quan đăng ký kinh doanh gửi thông báo bằng văn bản (nêu rõ lý do và các yêu cầu sửa đổi, bổ sung) 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ
Kết luận
Tóm lại, việc nắm vững các quy định là bước đệm pháp lý quan trọng giúp các chủ hộ tối ưu hóa thời gian và chi phí khi gia nhập thị trường. Việc chủ động thượng tôn pháp luật ngay từ khâu đăng ký thành lập hộ kinh doanh chính là chìa khóa để cơ sở để hộ kinh doanh vận hành an toàn và bền vững về sau.
Trên đây là Các bước để thành lập hộ kinh doanh. Nếu bạn còn thắc mắc liên quan đến vấn đề này, hãy liên hệ với Luật Kỳ Vọng Việt để được tư vấn, hỗ trợ một cách chính xác nhất.
Trân trọng cảm ơn!
SDT: 0983.756.066
Trên đây là nội dung tổng hợp, phân tích quy định pháp luật trên cơ sở góc nhìn của Nhà tư vấn mang tính chất tham khảo, nội dung này không áp dụng cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào trên thực tế mà Luật Kỳ Vọng Việt không chịu trách nhiệm với việc áp dụng của người đọc trên cơ sở các nội dung trên mà không thông qua tham vấn chuyên môn từ Luật sư. Bạn đọc vui lòng liên hệ để được tư vấn chính xác cho trường hợp mình đang quan tâm. Trân trọng!
